Αναδρομική ισχύ στον τρόπο υπολογισμού των τόκων στα δάνεια του νόμου Κατσέλη φέρεται να προβλέπει η εισήγηση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, η οποία αναμένεται να καθαρογραφεί και να δημοσιοποιηθεί τις επόμενες εβδομάδες. Η εφαρμογή του νέου τρόπου εκτοκισμού αναδρομικά ενδέχεται να επηρεάσει σημαντικά τράπεζες, funds και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.

Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου έκρινε ότι ο ανατοκισμός των δανείων πρέπει να γίνεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού άληκτου κεφαλαίου. Η απόφαση αυτή παρέχει ουσιαστική ανακούφιση σε εκατοντάδες χιλιάδες δανειολήπτες, ιδίως όσους έχουν εντάξει την πρώτη κατοικία τους στο καθεστώς προστασίας του νόμου Κατσέλη, ενώ ταυτόχρονα προκαλεί έντονο προβληματισμό στις τράπεζες και τα funds, καθώς η συνολική ζημία εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει τα 1,3 δισ. ευρώ.

Το Δημόσιο καλείται επίσης να εκτιμήσει το ενδεχόμενο κόστος για τον μηχανισμό κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής», μέσω του οποίου έχουν τιτλοποιηθεί τα εν λόγω δάνεια. Η απόφαση ανατρέπει τον μέχρι σήμερα τρόπο υπολογισμού, μετατρέποντας τα δάνεια ουσιαστικά από τοκοχρεολυτικά σε οφειλές με ελάχιστο τόκο.

Παράδειγμα υπολογισμού

Για δάνειο 100.000 ευρώ με επιτόκιο 3% και διάρκεια 20 ετών, ο εκτοκισμός επί του συνόλου του κεφαλαίου οδηγεί σε συνολική οφειλή περίπου 135.000 ευρώ. Με τον νέο τρόπο, όπου ο τόκος υπολογίζεται μόνο επί της μηνιαίας δόσης, η συνολική επιβάρυνση περιορίζεται σε περίπου 3.000 ευρώ, με μηνιαία δόση 416 ευρώ αντί για 560 ευρώ.

Η αλλαγή αυτή μειώνει άμεσα τη μηνιαία επιβάρυνση και παρέχει σημαντική οικονομική ανακούφιση, ενώ ανοίγει τον δρόμο για επιστροφές ή συμψηφισμό ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί. Ιδιαίτερα ευνοημένοι είναι και οι δανειολήπτες με «κούρεμα» οφειλής λόγω προστασίας πρώτης κατοικίας, καθώς η νέα ερμηνεία ακυρώνει τον εκτοκισμό σε μειωμένο ποσό, περιορίζοντας σημαντικά το υπόλοιπο προς αποπληρωμή.

Επιπτώσεις για τράπεζες και funds

Οι τράπεζες και οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων καλούνται τώρα να επανυπολογίσουν αναδρομικά τους τόκους, με εκτιμώμενο κόστος περίπου 1,3 δισ. ευρώ. Η τελική επίπτωση εξαρτάται από το αν η απόφαση αφορά δάνεια σταθερού ή κυμαινόμενου επιτοκίου, καθώς το 75%-80% των δανείων είχε χορηγηθεί με κυμαινόμενο επιτόκιο, γεγονός που διευρύνει σημαντικά την περίμετρο των δανείων που επηρεάζονται.

Οι δανειολήπτες με κυμαινόμενο επιτόκιο προστατεύονται πλέον από τις διακυμάνσεις των επιτοκίων, αφού ο τόκος υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης και παραμένει χαμηλός, ακόμη και σε περιόδους νομισματικής σύσφιγξης.

Συνολικά, η απόφαση του Αρείου Πάγου επαναφέρει τον προστατευτικό χαρακτήρα του νόμου Κατσέλη, μειώνει δραστικά τις οικονομικές επιβαρύνσεις των δανειοληπτών και ενδέχεται να ανοίξει το δρόμο για αντίστοιχες διεκδικήσεις από όσους έχουν ενταχθεί σε άλλες μορφές ρύθμισης οφειλών, όπως ο εξωδικαστικός μηχανισμός.