Σε νέα, εκτεταμένη απογραφή της ακίνητης περιουσίας τους θα κληθούν να προχωρήσουν περίπου 7 εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων, καθώς τίθεται σε λειτουργία το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) της ΑΑΔΕ. Για πρώτη φορά, οι φορολογούμενοι θα υποχρεωθούν να δηλώσουν αναλυτικά τη χρήση κάθε ακινήτου που διαθέτουν, ανοίγοντας τον δρόμο για εκτεταμένες διασταυρώσεις και στοχευμένους φορολογικούς ελέγχους.

Η νέα ψηφιακή πλατφόρμα, η οποία αναμένεται να ενεργοποιηθεί εντός του πρώτου τριμήνου του έτους, δεν αποτελεί απλώς μια βάση δεδομένων, αλλά τη συνολική ηλεκτρονική «ακτινογραφία» της ακίνητης περιουσίας στη χώρα, με πλήρη εικόνα για κατοικίες, επαγγελματικά ακίνητα, οικόπεδα και αγροτεμάχια.

Τι θα περιλαμβάνει το ΜΙΔΑ

Για κάθε ακίνητο θα καταγράφονται αναλυτικά στοιχεία όπως το είδος, η επιφάνεια, η γεωγραφική θέση, ο όροφος, η ηλεκτροδότηση, η κατάσταση (ημιτελές, κενό, μισθωμένο), ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) και ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), οι οποίοι θα ταυτίζονται.

Οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να ελέγξουν την εικόνα της περιουσίας τους όπως θα αποτυπώνεται στο ΜΙΔΑ και να διορθώσουν τυχόν λάθη ή παραλείψεις, προκειμένου να αποφύγουν φορολογικές επιβαρύνσεις και κυρώσεις.

Υποχρεωτική δήλωση χρήσης ακινήτων

Κομβικό στοιχείο της νέας απογραφής είναι η υποχρεωτική δήλωση της χρήσης κάθε ακινήτου. Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να δηλώσουν εάν πρόκειται για ιδιοκατοικούμενη κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία, ιδιοχρησιμοποιούμενο επαγγελματικό ακίνητο, μισθωμένο (μακροχρόνια ή βραχυχρόνια), δωρεάν παραχωρούμενο ή κενό ακίνητο.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα δωρεάν παραχωρούμενα ακίνητα, καθώς η απογραφή αναμένεται να αποκαλύψει περιπτώσεις απόκρυψης εισοδημάτων. Υπενθυμίζεται ότι η δωρεάν παραχώρηση κατοικίας έως 200 τ.μ. σε γονείς ή παιδιά είναι αφορολόγητη, ενώ για τα επιπλέον τετραγωνικά επιβάλλεται φόρος, υπολογιζόμενος με τεκμαρτό εισόδημα ίσο με το 3% της αντικειμενικής αξίας.

Κενά ακίνητα και διασταυρώσεις με το ρεύμα

Για πρώτη φορά καταγράφονται συνολικά και τα κενά ακίνητα, με στόχο –όπως αναφέρει η ΑΑΔΕ– την ακριβή χαρτογράφηση της στεγαστικής διαθεσιμότητας. Τα στοιχεία του ΜΙΔΑ θα διασταυρώνονται με τα δεδομένα κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, μέσω αυτοματοποιημένων ψηφιακών ελέγχων και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.

Ακίνητα που δηλώνονται ως κενά, αλλά εμφανίζουν σταθερή ή αυξημένη κατανάλωση ρεύματος, θα τίθενται αυτόματα σε καθεστώς ελέγχου, με τους ιδιοκτήτες να καλούνται για εξηγήσεις και να κινδυνεύουν με φόρους και πρόστιμα.

«Μαύρα» ενοίκια και στοχευμένοι έλεγχοι

Στο επόμενο στάδιο, στην πλατφόρμα θα ενταχθούν και οι ενοικιαστές, ώστε να ταυτοποιούνται πλήρως τα μισθωμένα ακίνητα. Η ΑΑΔΕ έχει ήδη εντοπίσει ύποπτα χαμηλές δηλώσεις μισθωμάτων, στο πλαίσιο των διασταυρώσεων για την επιδότηση ενοικίου.

Ενδεικτικά, από περίπου 900.000 δικαιούχους, σχεδόν 180.000 δήλωσαν ενοίκιο έως 100 ευρώ τον μήνα, ποσά που κρίνονται εξωπραγματικά για την αγορά. Οι περιπτώσεις αυτές έχουν ήδη «μαρκαριστεί» και οδηγούν σε στοχευμένους φορολογικούς ελέγχους για απόκρυψη εισοδημάτων από ενοίκια.

Επιφυλάξεις από την ΠΟΜΙΔΑ

Σημαντικά προβλήματα αναμένεται να προκύψουν κατά την εφαρμογή του νέου συστήματος, σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, η οποία επισημαίνει δυσκολίες σε πολυώροφα κτίρια χωρίς σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας. Όπως αναφέρει, η υποχρέωση ξεχωριστού ΑΤΑΚ για κάθε επιμέρους χώρο ενδέχεται να «παγώσει» μισθώσεις, μεταβιβάσεις ακινήτων και χορηγήσεις επιδομάτων.

Για τον λόγο αυτό, η Ομοσπονδία ζητά η πλατφόρμα να ανοίξει μόνο όταν έχει διασφαλιστεί η πλήρης λειτουργικότητα και η ομαλή διασύνδεση Κτηματολογίου, Ε9 και λοιπών πληροφοριακών συστημάτων, προειδοποιώντας ότι μια πρόωρη εφαρμογή μπορεί να προκαλέσει μεγαλύτερα προβλήματα από μια σύντομη καθυστέρηση.

-Με πληροφορίες από τα «ΝΕΑ»