Η αντίστροφη μέτρηση για την πλήρη αναδιάρθρωση των Υπηρεσιών Δόμησης στην Ελλάδα ξεκίνησε. Σύμφωνα με ανώτατο στέλεχος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), οι πρώτες πολεοδομίες – πιλοτικά – θα ενταχθούν στον Εθνικό Οργανισμό Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ) την 1η Ιουλίου 2026, ενώ έως τον Ιανουάριο του 2027 όλες οι υπηρεσίες δόμησης θα έχουν μεταφερθεί στο νέο φορέα.

Η μεταφορά των αρμοδιοτήτων, που είχε δρομολογηθεί από το φθινόπωρο του 2025, μεταφέρει τον έλεγχο έκδοσης οικοδομικών αδειών από τους δήμους στο κεντρικό κράτος, με στόχο την ταχύτερη, διαφανή και ομοιόμορφη εφαρμογή της νομοθεσίας σε όλη την επικράτεια.

Ο νέος φορέας και οι αρμοδιότητες

Ο ΕΟΚΕΔ θα αξιοποιεί το δίκτυο των κτηματολογικών γραφείων και θα αναλάβει σχεδόν όλες τις διαδικασίες που αφορούν τις άδειες δόμησης, από τις προεγκρίσεις και βεβαιώσεις όρων, έως την τελική έγκριση και τον έλεγχο των κατασκευών. Στο πλαίσιο αυτό, το ανθρώπινο δυναμικό των πολεοδομιών θα ενταχθεί στον νέο οργανισμό.

Παράλληλα, θα δημιουργηθεί μητρώο ανεξάρτητων ελεγκτών, ώστε κάθε οικοδομική άδεια να ελέγχεται πριν από την έναρξη των εργασιών, ενώ θα αξιοποιηθεί τεχνητή νοημοσύνη για στοχευμένους ελέγχους σε υποθέσεις υψηλού ρίσκου. Οι δήμοι θα διατηρήσουν τον πολεοδομικό σχεδιασμό και τις παρεμβάσεις ανάπλασης.

Ψηφιακό «one stop shop» για πολίτες

Ο νέος οργανισμός θα λειτουργεί ως ενιαίο ψηφιακό σημείο εξυπηρέτησης, όπου ο πολίτης θα μπορεί να διεκπεραιώνει όλα τα θέματα που αφορούν την ακίνητη ιδιοκτησία του: ιδιοκτησιακά δικαιώματα, αδειοδοτήσεις και έλεγχο δόμησης.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι σήμερα μόνο 185 από τους 332 δήμους διαθέτουν Υπηρεσία Δόμησης, ενώ καθυστερήσεις έως και πέντε χρόνια στην έκδοση οικοδομικών αδειών δεν είναι σπάνιες. Το νέο σύστημα υπόσχεται ταχύτερη εξυπηρέτηση, ίση μεταχείριση σε όλη τη χώρα και μείωση του κινδύνου διαφθοράς.

Αντιδράσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η μεταφορά των πολεοδομιών στο Κτηματολόγιο προκαλεί έντονες αντιδράσεις από τους δήμους. Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) προετοιμάζει σκληρή γραμμή άμυνας, υποστηρίζοντας ότι η μεταρρύθμιση αφαιρεί κρίσιμες αρμοδιότητες και αποδυναμώνει τον θεσμικό ρόλο τους. Υπάρχουν ήδη φωνές που προαναγγέλλουν ακόμη και δικαστικές προσφυγές.

Παράλληλα, εξετάζεται η επιστροφή του φορέα υπό την εποπτεία του ΥΠΕΝ, ώστε να διασφαλιστεί η συνέχεια στον πολεοδομικό και χωροταξικό σχεδιασμό, καθώς το Κτηματολόγιο υπάγεται σήμερα στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το οποίο δεν εμπλέκεται στον πολεοδομικό σχεδιασμό.

-Με πληροφορίες από Οικονομικό Ταχυδρόμο