Στο επίκεντρο διεθνούς προσοχής βρίσκεται η ελληνική κτηνοτροφία, καθώς η επιδημία ευλογιάς προβάτων εξαπλώνεται σε ολοένα περισσότερες περιοχές της χώρας. Το BBC αποτυπώνει τις σοβαρές αναταράξεις στον κλάδο και τις αυξανόμενες ανησυχίες για την επάρκεια φέτας – ενός προϊόντος που αποτελεί «ναυαρχίδα» των ελληνικών εξαγωγών.
Σύμφωνα με τα πρωτόκολλα βιοασφάλειας, η μαζική θανάτωση κοπαδιών είναι υποχρεωτική. Ήδη έχουν χαθεί περίπου 417.000 ζώα, πλήγμα που δημιουργεί φόβους για έλλειψη πρώτης ύλης και πιθανές ανατιμήσεις στη φέτα.
Πέρυσι, η Ελλάδα εξήγαγε φέτα αξίας 785 εκατ. ευρώ, ποσό που αποτυπώνει πόσο μεγάλη είναι η εξάρτηση της χώρας από το συγκεκριμένο προϊόν.
«Ένιωσα πως δεν μπόρεσα να προστατεύσω τα ζώα μου» – Το ψυχολογικό κόστος στους παραγωγούς
Πέρα από το οικονομικό σοκ, οι κτηνοτρόφοι βιώνουν και το συναισθηματικό βάρος της απώλειας των κοπαδιών τους. Μία παραγωγός από τη βόρεια Ελλάδα περιγράφει στο BBC τη στιγμή που είδε το σύνολο του κοπαδιού της να θανατώνεται:
«Ένιωσα πως δεν μπόρεσα να προστατεύσω τα ζώα μου».
Τα πρώτα κρούσματα της ευλογιάς εντοπίστηκαν τον Αύγουστο του 2024. Μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου είχαν καταγραφεί 1.702 περιστατικά. Κάθε επιβεβαιωμένο κρούσμα οδηγεί υποχρεωτικά στη θανάτωση όλων των ζώων εντός της μονάδας, στερώντας πολύτιμο πρόβειο και κατσικίσιο γάλα από την αγορά.
Κίνδυνος για τη φέτα – Προβλέψεις για ελλείψεις και αυξήσεις τιμών
Η φέτα, προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης, στηρίζεται κατά 70% στο πρόβειο γάλα. Το BBC σημειώνει ότι περίπου 80% του ελληνικού πρόβειου και κατσικίσιου γάλακτος καταλήγει στην παραγωγή της.
Μικρά τυροκομεία ήδη αναφέρουν ελλείψεις πρώτης ύλης και προειδοποιούν για πιθανή άνοδο τιμών εφόσον η επιδημία συνεχιστεί.
Το 2023, από τα 785 εκατ. ευρώ των εξαγωγών φέτας:
- 520 εκατ. ευρώ κατέληξαν στις αγορές της ΕΕ
- 90 εκατ. ευρώ στο Ηνωμένο Βασίλειο
Η σημασία της φέτας για το εμπορικό αποτύπωμα της χώρας είναι τεράστια, καθιστώντας κάθε διαταραχή στην παραγωγική αλυσίδα οικονομικά κρίσιμη.
Αποζημιώσεις 132–220 ευρώ ανά ζώο – «Δεν καλύπτουν τη ζημιά» λένε οι κτηνοτρόφοι
Οι παραγωγοί λαμβάνουν αποζημίωση 132 έως 220 ευρώ ανά ζώο, όμως τονίζουν ότι το ποσό δεν καλύπτει την πραγματική απώλεια ενός ολόκληρου κοπαδιού. Παράλληλα, ζητούν άμεσα τη δυνατότητα μαζικού εμβολιασμού, όπως εφαρμόζεται σε Βουλγαρία και Τουρκία.
Η κυβέρνηση εμφανίζεται επιφυλακτική, λόγω του κινδύνου να χαρακτηριστεί η Ελλάδα ως «ενδημική χώρα», κάτι που θα έθετε σε κίνδυνο τις εξαγωγές φέτας και γάλακτος.
Παράνομοι εμβολιασμοί μέχρι και 1 εκατ. ζώα – Εισαγγελικές έρευνες για παραβίαση μέτρων βιοασφάλειας
Μέλη της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής υποστηρίζουν ότι χιλιάδες παραγωγοί έχουν προχωρήσει σε παράνομους εμβολιασμούς, οι οποίοι ίσως φτάνουν έως και 1 εκατομμύριο ζώα.
Η Δικαιοσύνη έχει ήδη ζητήσει εισαγγελικούς ελέγχους για παραβιάσεις μέτρων βιοασφάλειας, ενώ οι κτηνοτρόφοι καταγγέλλουν καθυστερημένες αντιδράσεις της πολιτείας που επέτρεψαν την εξάπλωση της νόσου.
Επιτακτικό αίτημα των κτηνοτρόφων Θεσσαλίας: Μαζικός εμβολιασμός τώρα
Κτηνοτρόφοι από τη Θεσσαλία, όπως μεταδίδει το BBC, ζητούν την άμεση έγκριση μαζικών εμβολιασμών, τονίζοντας ότι η διαδικασία επιτρέπεται από την ΕΕ σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης.
Πιέζουν την κυβέρνηση να αξιοποιήσει το απόθεμα εμβολίων που ήδη διαθέτει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Κρίσιμο το επόμενο δίμηνο για τη φέτα και τις εξαγωγές
Η ευλογιά προβάτων δημιούργησε μία από τις μεγαλύτερες κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών στην ελληνική κτηνοτροφία.
Η χώρα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη θωράκιση της δημόσιας υγείας, την προστασία των εξαγωγών και τη στήριξη των παραγωγών, σε μια περίοδο όπου η παγκόσμια αγορά τροφίμων παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη.
