Μία σημαντική πρωτοβουλία για την προστασία και ανάδειξη της βιοποικιλότητας σε αρχαιολογικούς χώρους της χώρας συνδέοντας τη φυσική και πολιτιστική κληρονομιά ξεκίνησε με την υπογραφή της Προγραμματικής Σύμβασης Πολιτισμικής Ανάπτυξης «Βιοποικιλότητα στους Αρχαιολογικούς Χώρους – ΒΙΑΣ ΙΙ».
Η σύμβαση υπογράφηκε από την Υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, τον Πρύτανη του ΕΚΠΑ, Καθ. Γεράσιμο Σιάσο, τον Διευθυντή του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, Καθ. Δημοσθένη Σαρηγιάννη, τον Αντιπρύτανη Έρευνας και Καινοτομίας του ΕΚΠΑ, Καθ. Ευστάθιο Ευσταθόπουλο και τον Διευθύνοντα Σύμβουλο του ΟΦΥΠΕΚΑ, Κωνσταντίνο Τριάντη.
Το πρόγραμμα «ΒΙΑΣ ΙΙ», με συνολικό προϋπολογισμό 1.090.120 ευρώ, αποτελεί συνέχεια του επιτυχημένου «ΒΙΑΣ Ι», κατά το οποίο καταγράφηκαν περισσότερα από 10.460 είδη χλωρίδας και πανίδας σε 20 εμβληματικούς αρχαιολογικούς χώρους, όπως η Ακρόπολη, η Ολυμπία, οι Δελφοί, η Δωδώνη και η Δήλος. Το πρόγραμμα αναδείχθηκε διεθνώς ως καινοτόμο παράδειγμα συνδυασμένης προστασίας φυσικού και πολιτιστικού αποθέματος.
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Οι αρχαιολογικοί χώροι αποτελούν πολύτιμα καταφύγια βιοποικιλότητας. Με το ΒΙΑΣ Ι καταγράφηκαν πάνω από 10.000 είδη φυτών και ζώων, αποδεικνύοντας τη διττή σημασία τους: ως μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και ως φυσικά οικοσυστήματα υψηλής αξίας. Με το ΒΙΑΣ ΙΙ συνεχίζουμε αυτή την πρωτοβουλία διεθνούς πρωτοπορίας, διασφαλίζοντας τη διατήρηση και ανάδειξη του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου».
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος Σταύρος Παπασταύρου σημείωσε: «Η φύση και ο πολιτισμός μας είναι άρρηκτα συνδεδεμένα. Το πρόγραμμα ΒΙΑΣ ΙΙ ενισχύει τη συνεργασία φορέων και πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, προωθώντας την προστασία της μοναδικής ελληνικής βιοποικιλότητας και την ανάδειξη της ιστορικής κληρονομιάς».
Η προγραμματική σύμβαση περιλαμβάνει δύο βασικά υποέργα:
- Καταγραφή χλωρίδας και πανίδας στους αρχαιολογικούς χώρους, που υλοποιείται από το Τμήμα Βιολογίας του ΕΚΠΑ και αφορά την καταγραφή και βιβλιογραφική ανασκόπηση των ειδών φυτών και ζώων.
- Βιοποικιλότητα στους αρχαιολογικούς χώρους, από το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του ΕΙΕ, με μελέτη των στοιχείων χλωρίδας και πανίδας από την αρχαιότητα έως τον 18ο αιώνα σε 35 επιλεγμένους χώρους.
Με το «ΒΙΑΣ ΙΙ» η έρευνα επεκτείνεται σε αρχαιολογικούς χώρους σε όλη την Ελλάδα, μεταξύ των οποίων: Μυκήνες, Κνωσός, Γόρτυνα, Βεργίνα, Αμφίπολη, Μονεμβασιά, Κάστρο Γερακίου, Πηγές Αγγίτη, Δίον, καθώς και σε νησιωτικούς χώρους όπως Καστελλόριζο, Αγαθονήσι, Νέα Μονή Χίου και Ηραίο Σάμου.
Το πρόγραμμα «ΒΙΑΣ ΙΙ» αναδεικνύει τη σημαντική σύνδεση ανθρώπου, ιστορίας και φυσικού περιβάλλοντος, ενισχύοντας τη βιώσιμη διαχείριση των αρχαιολογικών χώρων και τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.