Τα αποσπασματικά μέτρα για την στεγαστική κρίση, ακόμα και αν προσφέρουν μια προσωρινή ανακούφιση σε κάποιους, είναι σαν να προσπαθεί κανείς να αδειάσει τον ωκεανό με σουρωτήρι.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ παρατηρείται κάθετη πτώση του Δείκτη Παραγωγής στις Κατασκευές το πρώτο τρίμηνο του 2025, κατά 50,9% σε σύγκριση με το αμέσως προηγούμενο τρίμηνο. Αρνητική είναι η εικόνα και για τον εποχικά διορθωμένο Δείκτη, με πτώση 10,4%.
Σε ετήσια βάση υπάρχει επίσης μείωση κατά 3,5%, αντιστρέφοντας την ανοδική πορεία της οικοδομής το διάστημα 2023-2024 (αύξηση 20,6%).
Η κάμψη στην οικοδομική δραστηριότητα αποδίδεται από τους επαγγελματίες του κλάδου στην απόφαση του ΣτΕ που βάζει φρένο στα «μπόνους» δόμησης του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ), κρίνοντάς τα αντισυνταγματικά.
Το σοκ στην αγορά είναι πολλαπλό. Οι Αρμόδιες Υπηρεσίες Δόμησης εγκρίνουν μόνο άδειες, που δεν κάνουν χρήση των «μπόνους». Σύμφωνα με ανάλυση της εταιρείας εκτίμησης ακινήτων Geoaxis, η αυστηροποίηση της εφαρμογής του ΝΟΚ προκαλεί εμπλοκή και στο σύστημα της αντιπαροχής, καθώς οι αποφάσεις του ΣτΕ έχουν παγώσει συμφωνίες που είχαν κλειστεί εδώ και μήνες. Η αγορά αναμένει συμπίεση έως και 5% στα μελλοντικά ποσοστά αντιπαροχών εάν δεν επανέλθει το σύστημα των bonus.
Το απαισιόδοξο σενάριο προβλέπει συνέχιση της πτωτικής πορείας στις κατασκευές. Το αισιόδοξο σενάριο αναμένει μια μερική απεμπλοκή, τουλάχιστον για τις οικοδομικές άδειες που είναι στον «αέρα», καθώς οδεύει προς υπογραφή και έγκριση από το ΣτΕ το σχετικό Προεδρικό Διάταγμα.
Κι ενώ η οικοδομική δραστηριότητα υποχωρεί, οι τιμές των οικιστικών ακινήτων συνεχίζουν να ανεβαίνουν, αν και με ηπιότερο ρυθμό από το 2024 (6,8% το πρώτο τρίμηνο του 2025, από 8,9% το 2024). Τα δε ενοίκια καλπάζουν, με ετήσια αύξηση 10,9% τον Μάιο του 2025 σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ.
Αδιάψευστος μάρτυρας ότι τα μέτρα της κυβέρνησης αδυνατούν να λύσουν το στεγαστικό πρόβλημα, είναι τα τελευταία στοιχεία της Εurostat για τη στεγαστική επιβάρυνση.
Τα ελληνικά νοικοκυριά δεν είναι απλώς τα πιο επιβαρυμένα σε όλη την Ευρώπη σε ό,τι αφορά το στεγαστικό κόστος, αλλά έχουν ξεπεράσει προ πολλού την «κόκκινη γραμμή». Σύμφωνα με έναν παγκόσμια αποδεκτό ορισμό, η στέγη είναι προσιτή όταν ένα νοικοκυριό δεν ξοδεύει για αυτήν πάνω από το 30% του διαθέσιμου εισοδήματος. Στην Ελλάδα το 2024, ξοδέψαμε κατά μέσο όρο το 35,5% του διαθέσιμου εισοδήματος μόνο για δαπάνες στέγασης (ενοίκια/δόσεις ενυπόθηκων δανείων, λογαριασμοί κ.λπ.) από 35,2% το 2024 και 34,2% το 2023.
Στην Ευρώπη κατά μέσο όρο τα νοικοκυριά το 2024, ξόδεψαν το 19,2% του εισοδήματος για να στεγαστούν, από 19,4% το 2023.
