Από την 1η Μαρτίου 2026 χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες κινδυνεύουν να βρεθούν χωρίς πλήρη υγειονομική περίθαλψη λόγω οφειλών στον e-ΕΦΚΑ. Η προθεσμία που είχαν στη διάθεσή τους για να εξοφλήσουν ή να ρυθμίσουν τις ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις έληξε στις 31 Ιανουαρίου, με αποτέλεσμα όσοι δεν συμμορφώθηκαν να χάνουν την ασφαλιστική τους ικανότητα για το νέο ασφαλιστικό έτος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία και τις εκτιμήσεις που κυκλοφορούν στην αγορά, ήδη περίπου 400.000 μη μισθωτοί εμφανίζουν οφειλές που σε αρκετές περιπτώσεις εκτείνονται σε βάθος πολλών ετών. Πρόκειται για επαγγελματίες και αγρότες που δεν έχουν τη δυνατότητα να ανανεώσουν την ασφαλιστική τους ικανότητα, γεγονός που τους στερεί το πλήρες πακέτο παροχών ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Παράλληλα, στην ίδια κατηγορία αναμένεται να βρεθούν και χιλιάδες ακόμη ασφαλισμένοι που έχουν οφειλή μόνο για το 2025 – ακόμη και αν αφορά έναν και μόνο μήνα.
Ο e-ΕΦΚΑ είχε προειδοποιήσει ότι στις 28 Φεβρουαρίου 2026 λήγει η ασφαλιστική ικανότητα των μη μισθωτών και ανανεώνεται μόνο για όσους έχουν εξοφλήσει ή ρυθμίσει τις οφειλές τους που αφορούν την περίοδο από 1/1/2017 έως 31/12/2025. Για τον λόγο αυτό, οι επαγγελματίες με χρέη έπρεπε να προβούν σε πλήρη εξόφληση ή σε ρύθμιση έως τις 31/1/2026, ώστε από την 1η Μαρτίου να συνεχίσουν να έχουν πλήρη ασφαλιστική κάλυψη.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι μόνο η πλήρης εξόφληση όλων των οφειλών – τόσο αυτών που είναι βεβαιωμένες στο ΚΕΑΟ όσο και αυτών που δεν έχουν μεταφερθεί – εξασφαλίζει ασφαλιστική ικανότητα έως τις 28/2/2027. Αν κάποιος πλήρωσε μέρος της οφειλής, χωρίς να την εξοφλήσει ολοκληρωτικά, δεν ανανεώνεται η ασφαλιστική του ικανότητα.
Για όσους έχουν χρέη, η μόνη επιλογή προκειμένου να μην μείνουν εκτός συστήματος είναι η ένταξη σε ρύθμιση. Σε αυτή την περίπτωση, η ασφαλιστική ικανότητα δεν χορηγείται ετήσια, αλλά ανανεώνεται ανά μήνα, υπό την προϋπόθεση ότι ο ασφαλισμένος τηρεί τους όρους της ρύθμισης και καταβάλλει κανονικά τις δόσεις. Εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση όπου οι συνολικές οφειλές προς ΕΦΚΑ και ΚΕΑΟ δεν ξεπερνούν τα 100 ευρώ: τότε η ασφαλιστική ικανότητα χορηγείται έως τη λήξη του ασφαλιστικού έτους, χωρίς να απαιτείται επιπλέον διαδικασία.
Παρά την απώλεια της ασφαλιστικής ικανότητας, ο e-ΕΦΚΑ διευκρινίζει ότι δεν χάνεται το δικαίωμα πρόσβασης στη δημόσια υγεία. Όλοι οι νόμιμα διαμένοντες πολίτες με ενεργό ΑΜΚΑ διατηρούν το δικαίωμα δωρεάν νοσηλείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης στο δημόσιο σύστημα υγείας, δηλαδή στα δημόσια νοσοκομεία και στα Κέντρα Υγείας. Ωστόσο, η διαφορά ανάμεσα στο βασικό πακέτο παροχών για ανασφάλιστους και στην πλήρη ασφαλιστική κάλυψη είναι σημαντική στην καθημερινότητα.
Ειδικότερα, ακόμη και για μια απλή συνταγογράφηση, ο πολίτης χωρίς ασφαλιστική ικανότητα θα πρέπει να απευθυνθεί σε δημόσια δομή, γεγονός που συνεπάγεται αναμονές, ουρές και ταλαιπωρία. Αντίθετα, με ενεργή ασφαλιστική ικανότητα, η συνταγή μπορεί να εκδοθεί άμεσα από συμβεβλημένους γιατρούς του ΕΟΠΥΥ χωρίς κόστος, διευκολύνοντας σημαντικά τον ασφαλισμένο.
Παράλληλα, ο e-ΕΦΚΑ εφιστά την προσοχή σε ένα πρακτικό ζήτημα: οι πληρωμές των εισφορών δεν εμφανίζονται πάντα άμεσα στο πληροφοριακό σύστημα, με αποτέλεσμα να υπάρχουν περιπτώσεις όπου ασφαλισμένοι που πλήρωσαν εμπρόθεσμα εμφανίζονται ως ανασφάλιστοι μετά την 1η Μαρτίου. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να ελέγξουν ότι η πληρωμή έχει καταχωριστεί και, αν δεν φαίνεται, να απευθυνθούν σε υποκατάστημα του ΕΦΚΑ ώστε να γίνει επιτόπου η ανανέωση της ασφαλιστικής ικανότητας για την περίοδο 1/3/2026 έως 28/2/2027.
Τέλος, υπενθυμίζεται ότι οι μισθωτοί ασφαλισμένοι δεν επηρεάζονται με τον ίδιο τρόπο, καθώς η ασφαλιστική ικανότητα ανανεώνεται αυτόματα έως τον Φεβρουάριο του 2027 εφόσον έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον 50 ημέρες ασφάλισης το 2025 ή στο τελευταίο δωδεκάμηνο πριν την 1η Μαρτίου.
