Σ. Πηγής: Η Πάργα δικαιούται την αυτονομία της

ΠΡΕΒΕΖΑ

Το 2010 με τον Νόμο Καλλικράτη των ενοποιήσεων της τοπικής αυτοδιοίκησης Δήμων και Κοινοτήτων, ο τότε Δήμος Πάργας, ένας ιστορικός και προβεβλημένος τουριστικός Δήμος, ενοποιήθηκε με τον διπλανό του Δήμο Φαναρίου, εκτεταμένο με έντονη αγροτική δραστηριότητα, παρά τις επανειλημμένες διαμαρτυρίες των κατοίκων και των τότε δημοτικών αρχών. Τότε όμως έγινε ένα «συνταγματικό ατόπημα» που δεν λήφθηκε υπόψη από τον τότε Υπουργό Εσωτερικών κ. Γιάννη Ραγκούση.

Με την ευκαιρία της επανεξέτασης των Καλλικρατικών συνενώσεων και της πρόσφατης ψήφισης νόμου N4600-ΦΕΚ 43_2019-03-09, που διαχώρισε τους δήμους Κεφαλλονιάς, Λέσβου, Κέρκυρας, Βελβεντού –Σερβίων, οι Παργινοί επανέρχονται στο αίτημα τους, για την διοικητική αυτονόμηση του παλαιού Δήμου Πάργας.

Είχαμε την ευκαιρία να συναντήσουμε τον κ. Σπύρο Πηγή, τελευταίο Δήμαρχο της Καποδιστριακής Πάργας και  να συζητήσουμε και να ενημερωθούμε τι ακριβώς συμβαίνει στην Πάργα.

-Κύριε Δήμαρχε, αφού σας ευχαριστήσουμε για τον χρόνο σας, παρακαλούμε πέστε μας τι ακριβώς είναι η περίπτωση της Πάργας;

Η Πάργα είναι μία περιοχή με ιδιαίτερη ιστορία:  Η πόλη, είναι γνωστή από τις αρχές του 13ου  αιώνα, αρχικά χτισμένη στην κορυφή του βουνού "Πεζόβολο", αλλά το 1360 οι Παργινοί για να αποφύγουν τις επιδρομές των Αλβανών, μετάφεραν την πόλη στη σημερινή της θέση, ενώ με τη βοήθεια των Νορμανδών, που κατείχαν την Κέρκυρα, έχτισαν το φρούριο, που σώζσται μέχρι σήμερα.

Το 1797 η περιοχή των Επτανήσων και μαζί τους και η Πάργα, πέρασε στην κυριαρχία των Γάλλων, ενώ το 1800 ανακηρύσσεται ελεύθερη πολιτεία με καθεστώς ευρείας αυτοδιοίκησης υπό την προστασία της Υψηλής Πύλης. Το 1817, μετά από συνθήκη μεταξύ Αγγλίας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η Πάργα παραχωρείται από τους Άγγλους στους Οθωμανούς και την Μεγάλη Παρασκευή του 1819, 4000 Παργινοί μεταφέροντας και την τέφρα από τα κόκαλα των προγόνων τους, τις ιερές τους εικόνες, τις σημαίες τους και μια χούφτα χώμα απ' την πατρίδα, παίρνουν τον δρόμο της προσφυγιάς και εγκαθίστανται στην Κέρκυρα. Εκεί μένουν για σχεδόν 100 χρόνια, και μόλις το 1913, μετά την απελευθέρωση των Ιωαννίνων, απελευθερώθηκε και η Πάργα.

Η Πάργα έγινε Δήμος από το 1947 και ανακηρύχθηκε «τουριστική περιοχή» το 1962. Τουριστικά η Πάργα – ο παλιός Δήμος – έχει τουριστική δυναμικότητα περισσότερων από 5.000 κλίνες, και είναι αναγνωρίσιμος τουριστικός προορισμός, σε ευρεία κλίμακα και πολύ μεγαλύτερη από την δυναμικότητά της. 

Διοικητικά όμως, η Πάργα έχει την μοναδική στην Ελλάδα ιδιαιτερότητα: αποτελεί μία αυτόνομη περιοχή του Νομού Πρέβεζας, γιατί δεν ακουμπάει σε αυτόν, όπως φαίνεται στον χάρτη, επειδή μεσολαβεί μία λουρίδα γης που ανήκει στον Νομό Θεσπρωτίας. Άλλωστε και στην εκκλησιαστική διοίκηση η Πάργα ανήκει στην Ι. Μητρόπολη Παραμυθίας και όχι στην Μητρόπολη Πρεβέζης.

Ο πολιτικός Χάρτης με τα όρια που δείχνει την γεωγραφική ιδιαιτερότητα της Πάργας πριν τον Καλλικράτη

Η συνένωση της Πάργας με τον γειτονικό, αλλά όχι όμορο, Δήμο Φαναρίου, είναι συνταγματικά παράτυπη (ή ακόμα και παράνομη) γιατί δεν συνάδει με τα Άρθρα 101 και 102 του Συντάγματος της Ελλάδος, που αναφέρουν:

…. στα άρθρα 101 και 102 του Συντάγματος, τα οποία είναι ενταγμένα στο Κεφάλαιο Πρώτο ("Οργάνωση της Διοίκησης") του ΣΤ΄ Τμήματος αυτού ("Διοίκηση"), ορίζονται τα εξής: "ʼΑρθρο 101.1. Η διοίκηση του Κράτους οργανώνεται σύμφωνα με το αποκεντρωτικό σύστημα. 2. Η διοικητική διαίρεση της Χώρας διαμορφώνεται με βάση τις γεωοικονομικές, κοινωνικές και συγκοινωνιακές συνθήκες. …..

Εμείς θέλαμε από την αρχή να διατηρήσουμε την διοικητική αυτονομία με την ιδιότητα του ιστορικού δήμου, ή ακόμα και λόγω της οικονομικής δραστηριότητας του τουρισμού, και είχαμε – υπό την δική μου Δημαρχιακή θητεία – αιτηθεί προς το αρμόδιο υπουργείο.

Ο Χάρτης που περιλαμβάνεται στην Μελέτη Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης που συνενώνει τους δύο Καποδιστριακούς δήμους, και δείχνει τον «νέο Καλλικρατικό Δήμο Πάργας» που αποτελείται από δύο γεωγραφικά μη συνεχόμενα τμήματα

Ακόμη πριν ολοκληρωθεί ο νόμος Καλλικράτη, είχαν υποβάλει ερώτηση (στις 20.04.2010) στην Βουλή προς τον αρμόδιο Υπουργό Εσωτερικών, οι τότε Βουλευτές κ. Αθανάσιος Πλεύρης και κ. Σπυρίδων-Άδωνις Γεωργιάδης, με το ερώτημα: «Προτίθεστε να ικανοποιήσετε το εύλογο αίτημα του Δήμου Πάργας και να διατηρήσετε την διοικητική αυτοτέλεια του Δήμου Πάργας, ο οποίος έχει όλες τις απαραίτητες οικονομικές, παραγωγικές, πληθυσμιακές, και ιστορικές προϋποθέσεις;», αλλά δεν υπήρξε ανταπόκριση.

Υποβάλαμε αιτήματα,  έγιναν ενέργειες, ακόμη και ενημέρωση των 300 Βουλευτών του Κοινοβουλίου, αλλά η πολιτική ηγεσία κώφευσε.

Σήμερα επανερχόμαστε.

-Εσείς, όταν είσαστε Δήμαρχος το 2010, τι συνέβη, όταν ανακοινώθηκε η απόφαση για την ενοποίηση;

Κατ’ αρχήν πήραμε απόφαση στο Δημοτικό Συμβούλιο και βγήκε ένα Ψήφισμα, μετά από έκτακτη Συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου στις 8 Απριλίου 2010, με το οποίο ζητούσαμε να διατηρηθεί η ανεξαρτησία του Δήμου Πάργας, και επιβεβαιώναμε ότι ο Δήμος Πάργας ήταν και οικονομικά υγιής και δεν είχε μη εξυπηρετούμενες υποχρεώσεις.

Υποβάλαμε σχετικά υπομνήματα στα αρμόδια υπουργεία, στους βουλευτές, με όλα τα στοιχεία, με περιγραφή της ιστορικότητας – που από μόνη της θα δικαιολογούσε την διατήρηση της αυτοτέλειας, ως «Ιστορικού  Δήμου» - επισημάναμε τα στοιχεία της διαφορετικότητας των οικονομικών δραστηριοτήτων των δύο συνωθούμενων δήμων (Πάργας και Φαναρίου), ο ένας τουριστικός, ό άλλος αγροτικός,

Το σημαντικότερο όμως ήταν η γεωγραφική ασυνέχεια, και κατ’ αντιστοιχία, το «Συνταγματικό ατόμημα» που συνέβαινε. Η Πάργα χωρίζεται από τον Νομό Πρεβέζης με μια λουρίδα γης που ανήκει στην Θεσπρωτία, είμαστε δηλαδή ένα «στεριανό νησί».

Προσπαθήσαμε πολύ, και με ενέργειες και με παραστάσεις στις αρχές, και με δημοσιοποίηση, να πετύχουμε να σταματήσουμε το ατόπημα, αλλά δεν εισακουστήκαμε.

Επίσης ζητήσαμε συνάντηση με τον τότε Υπουργό Εσωτερικών τον κ. Γιάννη Ραγκούση, στον οποίο είχαμε υποβάλει το αίτημα, αλλά δεν μας δέχθηκε ποτέ, κάτι ασύνηθες, ο Υπουργός Εσωτερικών να μην δέχεται να δει έναν εκλεγμένο Δήμαρχο.

Συναντηθήκαμε με τον τότε Υφυπουργό κ. Γιώργο Ντόλιο, στον οποίο εκθέσαμε αναλυτικά τα δεδομένα, μας υποσχέθηκε να τα εξετάσουν, αλλά όπως ξέρετε, τίποτε δεν έγινε, και ψηφίστηκε ο νόμος Καλικράτη.

Εμείς είχαμε προχωρήσει εν τω μεταξύ, και είχαμε αναθέσει σε έγκριτο νομικό, τον Καθηγητή Νομικής Του Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Φίλιππο Σπυρόπουλο, να εξετάσει νομικά το θέμα και να γνωματεύσει επί αυτού, και μας επιβεβαίωσε ότι έχει νομολογηθεί (ΣτΕ 1427-1430/1981) ότι «η γεωγραφική ενότητα των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης όπου αυτή είναι πραγματώσιμη είναι και επιβεβλημένη», και βεβαίως η Πάργα εμπίπτει σε αυτό, αλλά δεν τηρήθηκε στο Πρόγραμμα Καλλικράτης. Την γνωμάτευσή του, υποβάλαμε προς τους αρμόδιους υπουργούς. Δυστυχώς δεν έλαβαν τίποτε υπόψη τους.

-Κύριε Δήμαρχε, αντιλαμβανόμαστε ότι οι Παργινοί δεν έχουν ησυχάσει και πρόσφατα είχατε και προσωπική συνάντηση με την σημερινή ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών. Τι έγινε;

Μόλις ενημερωθήκαμε, προ δύο μηνών, για την εξέταση των περιπτώσεων αναμόρφωσης των διοικητικών ορίων διαφόρων Δήμων, ζητήσαμε να δούμε τον Υπουργό Εσωτερικών, αλλά ανεπιτυχώς.

Εν τω μεταξύ, τον Φεβρουάριο 2019, εισήχθη προς ψήφιση στο Δημοτικό Συμβούλιο του νυν Δήμου Πάργας (Καλικρατικού Δήμου, με τον πρώην Δήμο Φαναρίου) και ψηφίστηκε σε έκτακτη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου απόφαση (στη Διαύγεια ΑΔΑ  ΨΛΙΣΩΞ0-Κ6Χ) και αίτημα «Εγκρίνει την υποβολή αιτήματος προς την Κυβέρνηση, στο πλαίσιο της τροποποίησης του Ν.3852/2010, για το διαχωρισμό του υφιστάμενου (καλλικρατικού) Δήμου Πάργας σε δυο αυτόνομους Δήμους…». Και ξεκινήσαμε μία νέα προσπάθεια.

Προσφάτως επισκέφθηκε την Πάργα ο Υπουργός Εσωτερικών κ. Αλέξης Χαρίτσης, και ζητήσαμε συνάντηση, που έγινε στο παλαιό Δημαρχείο Πάργας. Εκεί του εξηγήσαμε όχι μόνο πώς έχει η κατάσταση, αλλά και το συνεχές πρόβλημα, ότι επειδή στο σημερινό Δημοτικό Συμβούλιο η Πάργα είναι μειοψηφία στις έδρες, λόγω πληθυσμιακής διαφοράς, προηγούνται τα θέματα του πρώην Δήμου Φαναρίου, που είναι κυρίως σε σχέση με την αγροτική δραστηριότητα, και δεν υποστηρίζονται επαρκώς και δεν υλοποιούνται αιτήματα κυρίως τουριστικού ενδιαφέροντος, του πρώην Δήμου Πάργας. Και να μην αναφερθούμε και στην παντελή έλλειψη υποστήριξης δράσεων τουριστικής προβολής, που έχουν καταλήξει να προσπαθούν μόνοι τους οι επαγγελματίες της Πάργας να καλύψουν.

Όταν συναντηθήκαμε με τον κ. Αλέξη Χαρίτση, και θέσαμε υπόψη του τα δεδομένα, που, όπως μας εξήγησε, δεν ήξερε, μας υποσχέθηκε ότι  θα εξεταστούν και υπέδειξε να πάμε να του υποβάλουμε στο Υπουργείο στην Αθήνα, τα πλήρη στοιχεία, αν και θέσαμε υπόψη του σχετικό φάκελο.

Στην συνάντηση, που έγινε στο Δημαρχείο Πάργας, ήταν παρόντες αρκετοί τωρινοί και προηγούμενοι αυτοδιοικητικοί, αλλά και ο Υφυπουργός Εργασίας, κ. Κώστας Μπάρκας, που είναι και ο τοπικός Βουλευτής και εν γνώσει του θέματος, και συνηγόρησε και εκείνος για το αίτημα.

-Κύριε Πηγή, να κλείσουμε τρωτώντας σας, ποιες είναι οι επόμενες κινήσεις;

Βασικά περιμένουμε να έχουμε την προσωπική συνάντηση στην Αθήνα, με τον Υπουργό Εσωτερικών, κ. Αλέξη Χαρίτση, που μας υποσχέθηκε όταν ήρθε στην Πάργα, που συναντηθήκαμε και θέσαμε υπόψη του τα δεδομένα, στην οποία θα παρίσταται και ο τοπικός βουλευτής κ. Μπάρκας.

Εν τω μεταξύ έχουμε αναθέσει σε νομικό να εξετάσει την περίπτωση της νομικής οδού, πάλι, με τα δεδομένα που ισχύουν, γιατί ούτε το Σύνταγμα, ούτε η νομοθεσία έχει αλλάξει.

Έχουμε υπέρ μας τα γεγονός ότι η περίπτωση της Πάργας είναι μοναδική στην ελληνική επικράτεια και δεν δημιουργεί για την Κυβέρνηση πολιτικό προηγούμενο στο οποίο να μπορούν να βασιστούν και άλλοι δήμοι ζητώντας να εξαιρεθούν από τις συγχωνεύσεις.

Επίσης έχει ξεκινήσει και δραστηριοποιείται και τοπική πρωτοβουλία κατοίκων της Πάργας, προς υποστήριξη του αιτήματος.

Εμείς θα συνεχίσουμε να ζητάμε να λειτουργήσουμε αυτοδιοικητικά με αυτονομία, γιατί πιστεύουμε ακράδαντα ότι όχι μόνο είναι δίκαιο το αίτημα μας, αλλά και συνδυάζεται με τον όλο χαρακτήρα, το περιβάλλον και την κοινωνική συνοχή της Πάργας και των κατοίκων της, εδώ και πολλές δεκαετίες, και υποστηρίζεται από την ιστορία του τόπου.

  • Η συνέντευξη δόθηκε στον Γιώργο Αλεξάκη